Covid w ciąży a rozwój dzieci: wyniki dużego norweskiego badania

Duże badanie przeprowadzone w Norwegii nie wykazało istotnej statystycznie różnicy w ryzyku zaburzeń neurorozwojowych u dzieci, których matki w ciąży zakaziły się covidem-19. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „JAMA Network Open” we wrześniu 2026 roku.

Jak przeprowadzono badanie i kogo objęło?

Analiza opierała się na połączonych rejestrach państwowych Norwegii. Objęto nią 204 663 dzieci urodzone żywo w okresie od marca 2020 do grudnia 2023 roku. Dodatni wynik testu PCR w czasie ciąży miało 16 325 matek, czyli około 8% wszystkich uczestniczek. Obserwację zakończono 31 sierpnia 2025 roku, a średni wiek dzieci w tym momencie wynosił 3,6 roku.

Badacze porównali osiem grup rozpoznań, m.in. autyzm, zaburzenia mowy i padaczkę. Przy ocenie uwzględniono wiek i wykształcenie matki, palenie tytoniu oraz otyłość przed ciążą, ponieważ te czynniki same mogą wpływać na rozwój dziecka.

Czy covid w ciąży zwiększa ryzyko autyzmu i padaczki?

Według wyników głównej analizy nie. Współczynnik ryzyka oznacza stosunek szans między grupami, gdzie wartość 1 oznacza brak różnicy.

Rozpoznanie	Współczynnik ryzyka	Interpretacja
Zaburzenia neurorozwojowe ogółem	0,97	brak istotnej różnicy
Autyzm	0,88	brak istotnej różnicy
Zaburzenia neurologiczne	0,97	brak istotnej różnicy
Padaczka	1,14	brak istotnej różnicy
Zaburzenia mowy i języka	1,13	brak istotnej różnicy

Warto zauważyć, że wszystkie wartości są zbliżone do jedności, a różnice w poszczególnych grupach nie przekroczyły progu istotności statystycznej.

Ile dzieci miało zaburzenia neurorozwojowe?

W grupie dzieci matek z covidem w ciąży zaburzenia neurorozwojowe wystąpiły u 518 z 16 325 dzieci, czyli u około 3,2%. W grupie bez zakażenia dotyczyły 6523 z 188 338 dzieci, czyli około 3,5%. Różnica jest niewielka i nie została uznana za istotną.

Czy moment zakażenia i wariant wirusa mają znaczenie?

Nie wykazano wpływu tych czynników na wynik. Rezultaty były zbliżone niezależnie od trymestru ciąży, w którym doszło do zakażenia, i od wariantu wirusa. Ma to znaczenie, bo różne fazy pandemii mogły wiązać się z odmiennym przebiegiem choroby.

Dlaczego wynik dotyczący mowy wymaga ostrożności?

Najbardziej zwraca uwagę analiza dodatkowa, obejmująca dzieci urodzone przed 1 marca 2022 roku. W tej grupie współczynnik dla zaburzeń mowy wyniósł 2,22. Analiza została jednak wykonana po zaplanowaniu badania, a sami autorzy podkreślają, że wynik wymaga dalszego sprawdzenia. Jedna analiza dodatkowa nie wystarczy, by wyciągać pewne wnioski.

Jak te wyniki mają się do wcześniejszych badań?

Wcześniejsze badanie, w którym dzieci obserwowano do trzeciego roku życia, wykazało więcej przypadków autyzmu. Norweska analiza tego wcześniejszego wyniku nie potwierdziła. Taka rozbieżność jest typowa dla nauki: kolejne, większe badania często korygują wcześniejsze obserwacje, zwłaszcza gdy różnią się metodą lub długością obserwacji.

Co to oznacza dla rodziców w praktyce?

Dla przyszłych i obecnych rodziców najważniejszy wniosek jest uspokajający, ale nie kończy tematu. Duża liczba uczestników i uwzględnienie czynników takich jak wiek matki czy palenie sprawiają, że wynik ma sporą wartość. Nadal jednak warto pamiętać o dwóch rzeczach. Po pierwsze, sama obserwacja rozwoju dziecka pozostaje kluczowa. Po drugie, jeśli zauważysz niepokojące sygnały, zwłaszcza dotyczące mowy, nie czekaj i skonsultuj się z pediatrą. Wczesna diagnoza daje najlepsze efekty niezależnie od przyczyny opóźnień.