Jedynak – czy dziecko bez rodzeństwa rozwija się gorzej?
Czy dziecko wychowywane bez rodzeństwa jest bardziej egoistyczne? Sprawdzamy, co pokazują badania psychologiczne i od czego naprawdę zależy rozwój malucha.
Jedynak nie jest dzieckiem gorszym od rówieśników z rodzeństwem: badania psychologiczne nie potwierdzają, by dzieci wychowywane bez braci i sióstr były bardziej egoistyczne lub mniej lubiane.
Skąd wziął się stereotyp jedynaka?
Przekonanie, że dziecko bez rodzeństwa wyrośnie na samolubnego i nieprzystosowanego dorosłego, nie jest nowe. Pojawiło się pod koniec XIX wieku i przetrwało do dziś, mimo że opiera się bardziej na obyczajowych obawach niż na danych. Warto zauważyć, że od tamtej pory zmieniły się rodziny, sposób wychowania i wiedza o rozwoju dziecka, a mit pozostał.
Czy dzieci bez rodzeństwa są bardziej samolubne?
Nie. Jak wynika z badań prowadzonych przez Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne, jedynacy nie wykazują większego samolubstwa ani mniejszej lubianości niż rówieśnicy, którzy dorastają z rodzeństwem. Różnica między tymi grupami w tym obszarze po prostu nie wychodzi na jaw w wynikach.
Jak jedynacy radzą sobie w relacjach z innymi?
Przystosowanie społeczne jedynaków jest porównywalne z przystosowaniem dzieci wychowywanych z rodzeństwem. Oznacza to, że nawiązywanie przyjaźni, funkcjonowanie w grupie i radzenie sobie z konfliktami nie zależą od tego, czy w domu jest jedno dziecko, czy więcej.
Czy jedynacy osiągają lepsze wyniki w nauce?
W części pomiarów jedynacy wypadają nieco wyżej pod względem osiągnięć i motywacji do nauki. Badacze tłumaczą to najczęściej większą uwagą rodziców i większą liczbą zasobów, które mogą być przeznaczone na jedno dziecko, a nie cechami samego jedynactwa.
Jakie mocne strony mają dzieci wychowywane bez rodzeństwa?
Dzieci bez rodzeństwa często dobrze radzą sobie z samodzielną zabawą, chętnie nawiązują kontakty z dorosłymi i rozwijają bogatą wyobraźnię. Te cechy wynikają z codziennego doświadczenia, w którym dziecko częściej bawi się samo lub w towarzystwie rodziców.
| Obszar | Co pokazują badania |
|---|---|
| Samolubstwo i lubianość | Brak różnic wobec rówieśników z rodzeństwem |
| Przystosowanie i relacje | Porównywalne z rówieśnikami |
| Osiągnięcia i motywacja | W niektórych pomiarach nieco wyżej |
| Mocne strony | Samodzielność w zabawie, kontakty z dorosłymi, wyobraźnia |
Dlaczego jedynaków przybywa?
Liczba rodzin z jednym dzieckiem w Polsce rośnie, co wiąże się z ogólnym spadkiem dzietności. Decyzja o tym, ile dzieci mieć, zapada pod wpływem wielu czynników: zdrowia, sytuacji finansowej, warunków życiowych i indywidualnego wyboru rodziców. Żaden z tych powodów nie oznacza, że dziecko w takiej rodzinie będzie miało gorsze perspektywy.
Co to oznacza dla Ciebie jako rodzica?
Jeśli wychowujesz jedno dziecko, nie musisz martwić się, że odbiera mu ono szansę na rozwój. Znacznie ważniejsze od liczby dzieci w domu jest to, jak z nim rozmawiasz, czy zachęcasz je do samodzielności i czy zapewniasz mu kontakt z rówieśnikami. Warto zadbać o regularne spotkania z innymi dziećmi, na placu zabaw, w klubie czy podczas zajęć dodatkowych, bo to właśnie tam rozwijają się umiejętności społeczne, których dziecko nie nabywa w domu z rodzeństwem.
Na podstawie: MamaDu.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.