Nowe normy żywienia w szkołach od 2026 — co się zmieni w stołówkach?
Od września 2026 roku polskie szkoły i przedszkolaki będą musiały stosować nowe przepisy dotyczące żywienia zbiorowego.
Od września 2026 roku przepisy dotyczące żywienia zbiorowego w polskich szkołach i przedszkolach ulegną znacznej zmianie — nowe standardy będą obowiązkowe dla wszystkich placówek oświatowych, zarówno publicznych, jak i niepublicznych.
Jaki model żywienia będzie obowiązkowy w szkołach?
Nowe przepisy będą oparte na modelu diety planetarnej, którą Ministerstwo Zdrowia wprowadzi poprzez rozporządzenie wydane 16 lutego 2026 roku. Model ten ma na celu łączenie zdrowia dzieci z troską o środowisko naturalne. Menu w każdej placówce będzie musiało być zgodne z normami ustalonymi przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego.
Jakie produkty będą dopuszczone w stołówkach?
Przepisy określą dokładnie 19 grup produktów, które mogą być używane w przygotowaniu posiłków. Lista ta obejmuje między innymi pieczywo, mleko, warzywa, owoce i inne podstawowe składniki. Każda grupa będzie miała określone limity dotyczące zawartości cukrów, tłuszczu i soli.
Ile cukru może być w produktach szkolnych?
Limity cukrów będą zróżnicowane w zależności od rodzaju produktu. Pieczywo półcukiernicze będzie mogło zawierać maksymalnie 13,5 g cukrów na 100 g produktu, natomiast wszystkie pozostałe produkty — nie więcej niż 10 g na 100 g. Napoje przygotowywane na miejscu w stołówkach będą mogły zawierać maksymalnie 5 g cukrów w porcji 250 ml.
Czekolada, jeśli będzie podawana dzieciom, musi być czekoladą gorską z minimum 70% suchej masy kakaowej.
Jakie będą limity tłuszczu i soli?
Tłuszcz w produktach będzie ograniczony do maksymalnie 10 g na 100 g. Sól natomiast nie powinna przekraczać 1 g na 100 g produktu, z wyjątkiem pieczywa półcukierniczego, gdzie limit wyniesie 1,2 g na 100 g.
| Parametr | Limit | Uwagi |
|---|---|---|
| Cukry w pieczywie półcukierniczym | max 13,5 g/100 g | Wyższy limit ze względu na naturę produktu |
| Cukry w pozostałych produktach | max 10 g/100 g | Dotyczy większości artykułów spożywczych |
| Cukry w napojach | max 5 g/250 ml | Napoje przygotowywane na miejscu |
| Tłuszcz | max 10 g/100 g | Dotyczy wszystkich produktów |
| Sól | max 1 g/100 g | Pieczywo półcukiernicze: max 1,2 g/100 g |
| Czekolada | min 70% suchej masy kakaowej | Wymóg jakości dla czekolady gorzkie |
Jak będzie wyglądać tygodniowe menu?
Nowe przepisy precyzyjnie określą, jakie potrawy powinny się pojawić na szkolnym stole. Zupy warzywne będą musiały być podawane minimum dwa razy w tygodniu, co zapewni dzieciom regularny dostęp do warzyw w postaci gotowanej. Ryba w obiedzie będzie musiała pojawić się co najmniej raz w tygodniu.
Smażone potrawy będą dozwolone, ale ograniczone do maksymalnie dwóch porcji tygodniowo. Gdy już będą podawane, muszą być przygotowywane wyłącznie w oleju rzepakowym lub oliwie z oliwek — zdecydowanie zdrowszych wariantach niż tradycyjne oleje.
Co to oznacza dla rodziców i dzieci?
Nowe przepisy przyniosą konkretne zmiany w codziennym doświadczeniu dzieci w stołówce szkolnej. Rodzice mogą spodziewać się, że posiłki będą bardziej zbilansowane pod względem zawartości cukrów i tłuszczu — co jest szczególnie ważne w dobie rosnącego problemu otyłości u dzieci. Mniej słodkich pieczywa i produktów mlecznych oznacza mniej „ukrytych” cukrów w codziennym menu.
Jednocześnie zwiększona ilość zup warzywnych i ryby może wymagać od niektórych dzieci adaptacji — zwłaszcza jeśli są przyzwyczajone do bardziej tradycyjnych, mniej różnorodnych posiłków. Stołówki będą musiały zwrócić uwagę na estetykę i smak nowych dań, aby zachęcić dzieci do jedzenia.
Dla placówek oświatowych oznacza to znaczną reorganizację — od zmian w zamówieniach produktów, poprzez przeszkolenie personelu kuchni, aż po dostosowanie receptur. Przedszkolaki i szkoły będą musiały udokumentować zgodność menu z nowymi normami i być gotowe do kontroli.
Wdrożenie diety planetarnej w polskich stołówkach to krok w kierunku zdrowszego żywienia zbiorowego, choć jego powodzenie będzie zależeć od jakości implementacji i zaangażowania każdej placówki.
Na podstawie: INFOR.PL. Tekst opracowany redakcyjnie.